'Zelfmanagement vanuit het perspectief van positieve gezondheid'

Huisarts Hans Peter JungHuisarts Hans Peter Jung doet zijn werk vanuit het perspectief van positieve gezondheid. 'Gezondheid als het vermogen je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, mentale en fysieke uitdagingen van het leven.'

‘In de afgelopen twintig jaar dat ik huisarts ben, is mijn vak erg veranderd. De werkdruk is toegenomen en de patiëntenzorg is onpersoonlijker geworden. Ik merkte dat mijn enthousiasme voor het werk daardoor af nam. Dat veranderde toen ik ging werken vanuit het perspectief van positieve gezondheid: "Gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, mentale en fysieke uitdagingen van het leven."

Uit de comfort zone van de medische wetenschap

Wat houdt dat in? Voor huisartsen betekent gezondheid meestal afwezigheid van ziekte. Wij denken ziektegericht en zijn ook opgeleid om de hulpvraag van de patiënt medisch te vertalen, naar onze "comfort zone" de kennis van de medische wetenschap. Positieve gezondheid behelst een veel bredere kijk. Naast lichamelijke aspecten, worden ook dimensies als kwaliteit van leven, sociaal-maatschappelijke participatie en de spirituele / existentiële dimensie meegenomen. Daarmee sluit je aan bij wat voor die persoon op dat moment primair aan de orde is. Hij of zij krijgt op die manier ook beter de mogelijkheid om iets aan de eigen situatie te veranderen. En het maakt het makkelijker het pad van een ‘smalle’ biomedische kijk te verlaten.

Praktijkvoorbeeld diabetes

We hebben een diabetespatiënt die zich aan elke controle onttrekt. De vrouw slikt geen medicatie. En ze wordt alleen maar bozer als we op het belang van controles en een lager gewicht wijzen. De bom barstte toen ze belde voor een middeltje voor een lastige candida-infectie en we er haar fijntjes op wezen dat deze infectie wordt uitgelokt door haar slecht ingestelde diabetes. Ze wilde niets meer met ons te maken hebben. Er wordt besloten tot een onaangekondigd huisbezoek om de lucht te klaren. Er was veel boosheid vanwege onze fixatie op haar ziekte. Tijdens het gesprek bleek dat ze goed op de hoogte is van de risico’s van diabetes. Ze maakt echter de keuze om hier niet mee bezig te zijn en neemt de consequenties hiervan voor lief. Toen haar duidelijk werd dat hier over te praten valt, vertelde ze spontaan dat ze haar overgewicht koestert, omdat haar man op zware vrouwen valt en dat haar leefpatroon haar bevalt. Respect voor haar keuzes en haar manier van leven, zorgden ervoor dat zij weer naar de praktijk durft te komen.

De patiënt als mens

Ik merkte dat ik mijn werkplezier terugkreeg toen ik de patiënt weer als mens ging zien. Een mens met een niet per se medische vraag, die niet per se een medisch antwoord hoeft te krijgen. Ik kan me weer verwonderen over het aanpassingsvermogen (of het gebrek daaraan) bij klachten, levensvragen, ziektes en gezondheidsvragen. En ik kan weer meedenken over wat bedreigend voor iemand kan zijn, maar vooral over waar kansen liggen. Ik merk dat ik nu wezenlijk andere, bevredigendere gesprekken met mijn “patiënten” heb.'

Download het eindresultaat van de Werkplaats 'Zelfmanagement in de praktijk': Handleiding Zorgen voor Zelfzorg (pdf)

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten