Zelfmanagement bij diabetes: voor iedereen anders

Diabetesverpleegkundige Noya de BonthZelfmanagement: bij iedere patiënt werkt het weer anders. 'Er is geen standaard aanpak. Het is zo individueel!' Aan het woord is diabetesverpleegkundige Noya de Bonth. Zij past zelfmanagementondersteuning dagelijks toe.

‘“Dokter, zeg maar wat ik moet doen,” is niet meer van deze tijd. Evenals de patiënt bestraffend toespreken als hij teveel gesnoept heeft. Ik zeg nooit dat iemand iets niet mag. Ik trigger mensen wel. Als diabetesverpleegkundige begeleid ik dagelijks diabetespatiënten. Ik werk volgens de principes van zelfmanagement. Voor mij ligt de uitdaging in de vraag: Hoe kan ik iemand echt verder helpen? Waar kan ik aansluiten? Ik maak mensen met diabetes bewust van hun keuzes en de gevolgen voor langere termijn. Vervolgens gaan we samen op zoek naar wat iemand wil en hoe ik daarbij kan helpen.

Zelfmanagement: een leerproces 

Er moet een omslag gemaakt worden, zowel bij de patiënt als bij de zorgverlener. Vaardigheden van de zorgverlener zijn ontzettend belangrijk. Zelfmanagementondersteuning vraagt reflectie: in de spiegel durven kijken. Open staan voor vragen als: hoe draag ik kennis over? Hoe begeleid ik iemand? Hoe werk ik samen? Hoe spreek ik iemand aan? Het is een leerproces. Je moet je bewust zijn van je rol en hoe je vanuit die rol de zorg kunt verbeteren. Er is geen standaard aanpak. Bij iedereen werkt het weer anders. Je moet heel goed kijken wie je voor je hebt. Het is zo individueel!

Chronisch zieken

Het is heel mooi als mensen zelf ontdekken wat het effect is van bijvoorbeeld afvallen. Maar dat gebeurt niet altijd. Patiënten ervaren overgewicht en andere gezondheidsrisico’s ook niet altijd als een probleem. Het punt bij chronisch zieken is, dat er vaak geen acuut probleem is. Dat maakt het soms lastig. Ook denk ik weleens: moeten we dan altijd stappen vooruit maken? Wie bepaalt dat?

Zorg is niet vrijblijvend

Tegelijkertijd is de zorg niet vrijblijvend. Ik verwacht een bepaald commitment. Ik heb een volle agenda. Als iemand niet komt opdagen, dan vind ik dat vervelend. Iemand is ook medeverantwoordelijk. Ik heb een onderwijs achtergrond. Ik kan kennis overdragen, iemand nieuwe vaardigheden aanleren, zoals het meten van de glucosewaarden. Maar houding en gedrag beïnvloeden, dat is het lastigste.

Op één lijn over zelfmanagement

Het belangrijkste is dat zelfmanagement geïntegreerd is in de totale zorg. Dat ook je collega’s het toepassen. Als je wilt het dat werkt, moet je met zijn allen op één lijn zitten. Het is goed om regelmatig aandacht te besteden aan zelfmanagementondersteuning. Bijvoorbeeld in de vorm van training, scholing, coaching en intervisie. Dat voorkomt dat het onderwerp weer wegzakt.

Brede aanpak nodig

Ik ben er inmiddels van overtuigd dat een brede aanpak nodig is. In de eigen organisatie, maar ook in de keten. En ook van belang: hoe is het geregeld in Den Haag en bij verzekeraars? Hoe kunnen zorgverzekeraars en praktijken zelfmanagement beter faciliteren? Als de manager erachter staan, dan maakt dat heel veel verschil uit.’

Verder lezen

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten