SeMaS opent het gesprek over zelfmanagement

09 december 2016

Een goed gesprek voeren over zelfmanagement blijft een uitdaging voor de zorgverlener én de patiënt. Het instrument SeMaS kan helpen het gesprek hierover te openen. Ook legt het eventuele barrières voor het toepassen van zelfmanagement bloot. Hoe werkt SeMaS? En wat zijn de ervaringen in de praktijk?

Semas inzetten voor zelfmanagementHoe kun je mensen stimuleren om meer aan zelfmanagement te doen? Hoe kom je erachter wat de belemmeringen voor patiënten zijn om aan zelfmanagement te doen? Zorggroep DOH in Eindhoven stelde zich deze vragen. Samen met IQ Healthcare, CZ en VGZ werd grondig onderzoek gedaan en het screeningsinstrument SeMaS ontwikkeld. Jeanny Engels, expert zelfmanagement en persoonsgerichte zorg bij Vilans is vanaf het begin betrokken bij de ontwikkeling van het instrument en de implementatie ervan bij Zorgorganisatie Eerste Lijn (ZEL).

In dit artikel in De Eerstelijns vertelt ze over de ervaringen met SeMaS. 

Profiel voor zelfmanagement

Voorbeeld SeMaS profielSeMas helpt de zorgverlener en de patiënt om in kaart te brengen waar kansen en barrières liggen voor het toepassen van zelfmanagement. Aan de hand van een vragenlijst wordt een visueel profiel gemaakt. Met grotere en kleinere bolletjes wordt in één oogopslag duidelijk op welke gebieden de patiënt in staat is tot zelfmanagement en waar belemmeringen liggen. (Klik op het plaatje voor een grote afbeelding)

Ervaringen van Huisartsen Centrum Maassluis

Huisartsen Centrum Maassluis en Zorgorganisatie Eerste Lijn (ZEL) willen met SeMaS laten zien hoe je persoonsgerichte zorg en zelfmanagement kunt vertalen naar de dagelijkse praktijk. Zij werken nu enkele  maanden met het instrument. Huisarts Carla van Beurden: 'Met de resultaten van de vragenlijst ontstaat meteen een ander gesprek. Je bent meer een coach die naast de patiënt zit, kijkt wat hij of zij wil en geeft inzicht waarbij je hem of haar kunt ondersteunen. Bovendien heeft de patiënt, door het invullen van de vragenlijst, zelf ook al over bepaalde zaken nagedacht.'

Videotraining praktijkondersteuners en huisartsen

De praktijkondersteuners en de huisartsen kregen voorafgaand aan het inzetten van SeMaS een theoretische en praktische training. Bijzonder was dat tijdens de consulten waarin SeMaS werd gebruikt, video-opnamen werden gemaakt, met toestemming van de patiënt. Onder begeleiding van Jeanny Engels werden de opnames teruggekeken en besproken. Jeanny Engels: 'Het bleek dat het voeren van een goed gesprek over zelfmanagement moeilijker is dan van tevoren werd gedacht. Zowel voor de patiënt als voor de zorgverlener. Zorgverleners en patiënten kunnen hierin van elkaar leren. Maar ook meer onderzoek is nodig. Bijvoorbeeld om te kijken hoe SeMaS kan worden ingezet bij laaggeletterde patienten. En hoe SeMaS kan helpen om het gesprek over zelfmanagement goed te voeren.'

Lees het volledige artikel 'Barrières bij zelfmanagement helder en bespreekbaar' dat in december verscheen in De Eerstelijns.

Effectstudie naar SeMaS

Wat is het effect van SeMaS? Het Radboudumc en Zorggroep DOH deden onderzoek en concludeerden dat de inzet van het instrument patiënten stimuleert om zelfmetingen uit te voeren en een individueel zorgplan te gebruiken. Het heeft geen aantoonbaar effect op patiëntactivatie (kennis, vaardigheden, eigen effectiviteit) of leefstijl. Lees een samenvatting van dit onderzoek op de website van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.

Lees verder

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten