Zelfmanagement: pijler van persoonsgerichte zorg

10 mei 2016

Zelfmanagement heeft een grotere kans van slagen bij een brede benadering, waarin ruimte is voor de kracht én kwetsbaarheid van het individu. Experts Jeanny Engels van Vilans en Monique Heijmans van het NIVEL beschrijven in het nascholingsartikel 'Zelfmanagement' (pdf) deze persoonsgerichte aanpak die aansluit bij het concept van positieve gezondheid.

Artikel zelfmanagement en persoongerichte zorgZelfmanagementondersteuning gaat uit van het principe dat mensen met een chronische ziekte of beperking zoveel mogelijk voor zichzelf kunnen blijven zorgen. Uitgangspunt is ‘kracht’ in plaats van  ‘klacht’. Tevens is er aandacht voor het zelfvertrouwen en de kwetsbaarheden van de patiënt en zijn naasten. Deze brede opvatting van zelfmanagementondersteuning sluit aan bij het concept van positieve gezondheid zoals beschreven door Machteld Huber.

Positieve gezondheid

Huber stelt dat vermogens als veerkracht en het kunnen voeren van eigen regie te veel ontbreken in ons huidige denken over gezondheid. Terwijl dit voor chronisch zieke patiënten juist zeer essentiële aspecten van gezondheid zijn. Door meer nadruk te leggen op positieve aspecten van gezondheid, leren zorgverleners, beleidsmakers en politici anders denken over invulling van preventie en zorg. Dat is hard nodig in een maatschappij waarin we de zorg op een hoog en betaalbaar peil willen houden.

Potentieel versterken

Huber: ‘Als je een slechte diagnose krijgt, ga je eerst onderuit en heb je zorg nodig. Maar wordt de aandoening chronisch, dan krabbel je vaak weer op. De vraag is dan: ga je je invalide voelen, of pas je je aan en laat je de ziekte niet overheersen? Dan blijkt er naast die ziekte nog een enorm potentieel aan gezondheid te zijn. Dat kun je versterken, waardoor je minder last van de ziekte hebt’.

Zelfmanagement optimaal ondersteunen

Van huisartsen en andere zorgverleners, maar ook van zorgverzekeraars, wordt verwacht dat zij zelfmanagement optimaal ondersteunen. De auteurs Jeanny Engels van Vilans en Monique Heijmans van het NIVEL beschrijven op basis van onderzoek en praktijkevaluaties 3 manieren waarop zorgverleners patiënten en hun netwerk kunnen ondersteunen:

  1. door in hun werk zoveel mogelijk aan te sluiten bij de zorgvraag van een patiënt
  2. door patiënten te helpen persoonlijke doelen te formuleren en hen hierin te begeleiden
  3. door te streven naar gelijkwaardig partnerschap wanneer men met zelfmanagement aan de slag gaat

In het artikel 'Zelfmanagement' (pdf) dat eerder verscheen in het nascholingstijdschrift Bijblijven, lees je meer over het in praktijk brengen van deze 3 elementen van persoonsgerichte zelfmanagementondersteuning. Lees meer artikelen in de serie

Meer artikelen over persoonsgerichte zorg

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten