Waarom de dokter het voortouw moet nemen in de eHealth-revolutie

Huisarts in opleiding Anne Schoenmakers

Huisarts in opleiding Anne Schoenmakers, met een passie voor zorginnovatie en patiënt empowerment, blogt over de digitale revolutie in de zorg:

'Vorige week woensdag had ik de 75-jarige mevrouw de Boer in mijn spreekkamer. Ik vroeg haar hoe hoog haar laatst gemeten INR-waarde bij de trombosedienst was. Tot mijn vreugde pakte zij haar telefoon en begon vernuftig in notes te zoeken: '2.4' was het antwoord.

eHealth geeft de patiënt tools om zijn eigen gezondheid beter te managen en monitoren. In mijn optiek past dit helemaal in de zorg van de toekomst: de patiënt staat centraal en werkt samen met zijn behandelend arts, die meer een coachende rol heeft.

Patiënt empowerment

De patiënt wordt in toenemende mate zelfvoorzienend, artsenbezoeken zullen minder frequent plaatsvinden. Door patiënt empowerment zal er meer aandacht zijn voor de wensen en behoeften van de individuele patiënt. BDaily Business News merkte afgelopen jaar al op: 'mHealth (mobile health) can act as bridge between the patients and doctors.'

500 miljoen gebruikers gezondheidsapps

Door deze transitie stappen externe appbouwers en game developers in de zorgsector. In de afgelopen 2.5 jaar is het aantal health apps in de appstore verdubbeld. Naar schatting gebruiken wereldwijd 500 miljoen mensen gezondheidapps. Giganten als Apple en Google zijn druk bezig zich te vestigen als grote speler in de medische sector, waarbij Nederland als proeftuin dient. Echter, zij ervaren de geneeskundewereld als een moeilijk begaanbare jungle waarin nog veel weerstand heerst. Vernieuwing en innovatie vindt langzamer plaats dan in vakgebieden als de luchtvaart, detailhandel en financiële sector.

82% ouderen heeft een smartphone

Nog veel van mijn vakgenoten twijfelen. Regelmatig krijg ik van collegae de vraag of er wel plaats is voor eHealth-toepassingen onder bijvoorbeeld ouderen. Onderschatten wij medici onze patiënten? Het internetgebruik onder ouderen is in Nederland het hoogste van Europa. In 2013 had 43 procent van de 65-plussers een tablet, een jaar later groeide dit aantal naar 56 procent. Een nog grotere stijging werd gezien in smartphonebezit, dit nam onder 65- tot 80-jarigen toe met 82 procent in 2013. Ik antwoord dan ook altijd: praat erover met je patiënt, vraag het mevrouw de Boer zelf.

Veiligheid eHealth waarborgen

Een tweede bezwaar wat ik frequent tegenkom is veiligheid. Wij zijn echter al vertrouwd met het online regelen van privacygevoelige zaken als bankieren en aangifte doen bij de belastingdienst of politie. Ook het voeren van een hypotheekgesprek kan tegenwoordig digitaal. Hierbij lijkt de veiligheid voldoende gewaarborgd voor nationale acceptatie. Het veelgehoorde privacy-argument binnen eHealth zal dan ook langzaam vervagen. Essentieel hierbij is wel dat de gebruiker zelf eigenaar blijft van de medische data.

Wetenschappelijk bewijs

Daarnaast is er een roep om gedegen wetenschappelijk bewijs. Een brede wetenschappelijke back-up moet echter groeien. The Lancet en NEJM publiceerden onlangs studies waaruit blijkt dat de medicatietrouw spectaculair stijgt met behulp van medicatie reminders via de telefoon. Juist bij chronisch zieken als mensen met astma, diabetes en HIV is veel winst te behalen.

Medicatie-app voor patiënten, artsen en apothekers

Dit laatste heeft mij als zorgprofessional getriggerd. Naast het volgen van de huisartsenopleiding houd ik mij graag bezig met zorginnovatie. Momenteel werk ik samen met technisch geneeskundige Ilse Kant aan de ontwikkeling van een medicatie-app die patiënten, artsen en apothekers verbindt. Wij streven naar een intuïtieve app waarbij de patiënt centraal staat en zelf eigenaar is van de data. Een app die de medicatie overdracht vereenvoudigd, patiëntveiligheid vergroot en zorgkosten bespaard. Het ontwikkelingsproces van de TabletApp is ambitieus, inspirerend en vol uitdagingen. Eén van de grootste eyeopeners hierin is het belang om patiënten bij álle stappen in het maakproces te betrekken: zij zijn tenslotte de eindgebruikers.

Apps ontwikkeld door medici

Het zijn niet de game en software ontwikkelaars die dagelijks met deze ‘eindgebruikers’ als Mevrouw de Boer in de spreekkamer zitten. Uit een serie diepte-interviews die ik heb afgenomen onder verpleegkundigen signaleerde ik dat juist zij, die met de handen aan het bed staan, innovatieve ideeën hebben om de zorg te verbeteren. Door het patiëntencontact hebben zorgprofessionals een streepje voor op commerciële softwarebouwers en kunnen zij een belangrijke rol spelen in deze digitale beweging. Van de 5 procent meest succesvolle mHealth apps is het merendeel ontwikkeld door medici in plaats van software ontwikkelaars of commerciële instellingen. Een mooie rol is hierbij weggelegd voor bottom-up innovatieprogramma’s en brainstormplatformen, zoals plaatsvinden in het Radboud UMC en het UMC Utrecht.

Digitale revolutie

Het is spannend, deze digitale revolutie: social media, clouds, digitale platformen, mHealth oplossingen, wearablesThink outside the box! Niets is zo prikkelend als een software ontwikkelaar die tegen mij zegt: 'Met wat voor gek idee je ook komt, wij kunnen het maken.' Praat erover met patiënten in de spreekkamer. Praat erover met collegae op de werkvloer. Vraag naar ideeën om de zorg te verbeteren. En vooral: durf op te staan als een innovator in een witte jas.'

Bron: Mobile doctors.nl

Anne Schoenmakers is huisarts in opleiding aan het AMC Amsterdam en doet internationaal wetenschappelijk onderzoek naar vernieuwingsprocessen in de zorg. Zij is daarnaast expert internationale hulp in de ledenraad van het Nederlandse Rode Kruis. Zorginnovatie en patiënt empowerment zijn haar passies, alsmede de mogelijkheden van eHealth binnen ontwikkelingssamenwerking.

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten