Onderzoek: ideaal zelfredzame burger te hoog gegrepen

30 juni 2016

Onderzoekers van het project De Beloften van Nabijheid presenteerden in juni hun tussentijdse bevindingen over de decentralisaties in het sociale domein. In dagblad Trouw vertellen de sociale wetenschappers dat het ideaal van de zelfredzame burger in de praktijk niet of slecht werkt.

 Zelfredzaamheid stockbeeldHulpverleners in sociale wijkteams zijn niet zonder meer gericht op het zelfstandig maken van de cliënten. Ook zijn ze er huiverig voor familie, vrienden en buren in te schakelen, ook al omdat hulpbehoevenden het vaak niet passend vinden hulp te vragen van hun naasten. Tot deze conclusies komt een team van sociale wetenschappers van de Universiteit voor Humanistiek (UvH) en de Universiteit van Amsterdam (UvA).

Langdurig onderzoek in 6 gemeenten

Onder de titel ‘De Beloften van Nabijheid’ doen zij langdurig onderzoek in 6 gemeenten naar de gevolgen van de decentralisaties in het sociale domein. Het onderzoek in Amsterdam, Rotterdam, Eindhoven, Zwolle, Sittard-Geleen en Leeuwarden loopt tot 2018. Het onderzoek wordt geleid door Evelien Tonkens, hoogleraar Burgerschap en Humanisering van de Publieke Sector aan de Universiteit voor Humanistiek.

Niet iedereen is zelfredzaam

Zelfredzaamheid is een mooie gedachte, stellen de onderzoekers. ‘Maar het is ook een armoedig ideaal,’ zegt UvH-onderzoeker Femmianne Bredewold in Trouw: ‘Erken dat er ook een andere kant aan zit. Dit is hoe het werkt, het kan schadelijke effecten hebben. Sommige mensen hebben gewoon hulp nodig. Dat is al erg genoeg, bespaar hen die pijnlijke ervaring ze steeds te vertellen dat ze zelfredzaam moeten zijn, terwijl ze dat niet kunnen. En maak geld vrij voor hulp.’

Onderzoek naar 4 principes nieuwe zorgstelsel

Het onderzoek richt zich op de vier principes, waar het nieuwe zorgstelsel op is gebaseerd:

  1. Nabijheid: participatie verschuift van het nationale naar het lokale niveau, teneinde de zorg dichter bij de burger te organiseren en versnippering tegen te gaan.
  2. Zelfredzaamheid: verschuiving van primaire overheidsverantwoordelijkheid naar primaire verantwoordelijkheid van burgers onderling. Burgers worden gestimuleerd hun eigen problemen op te lossen, zo nodig met beroep op hun sociale netwerk.
  3. Wederkerigheid: tegenover het verkrijgen van rechten staat de plicht tot het leveren van een tegenprestatie, o.a. in de vorm van (vrijwilligers-)werk.
  4. Integraliteit: breed opgeleide en breed inzetbare professionals in ‘sociale wijkteams’ moeten door hun integrale aanpak dwarsverbanden leggen tussen verschillende beleidsterreinen. Hierdoor zou er efficiënter gewerkt kunnen worden dan in de voormalige verkokerde werkwijze, waarbij hulpverleners vaak langs elkaar heen werkten.

Het onderzoek analyseert in de 6 bovengenoemde gemeenten in hoeverre de vier principes tot hun recht komen in de twee veel gekozen strategieën van gemeenten: sociale wijkteams en sociale netwerken. Lees meer over het onderzoek De beloften van nabijheid op de website van Evelien Tonkens. 

Bron: Trouw

Verder lezen

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten