'Mag aandacht in het takenpakket van de zorgmedewerker?'

Hoe richt je persoonsgerichte zorg in tijdens een kwetsbare periode van een cliënt? En hoe kunnen de pijlers van positieve gezondheid daarbij helpen? Lees het tweede blog van Stannie Driessen van Vilans over de zorg voor haar moeder met dementie.

Stannie Driessen directeur Advies & Implementatie bij VilansEnige tijd geleden schreef ik het blog Eigen regie, juist bij dementie over mijn moeder. Over het beeld dat ik had van haar leven nu ze dementie heeft en in een verpleeghuis woont. Meer afhankelijkheid, minder eigen regie, dat moet toch vreselijk zijn? Toch bleek mijn beeld niet te kloppen met dat van haarzelf. Ze ervaart zelf haar situatie als positief, zo lang ze haar eigen appartement heeft, af en toe naar buiten kan, zoveel mogelijk zelf kan bepalen en de dingen kan blijven doen die ze leuk vindt.  

Aandacht tijdens een ingewikkelde periode

Helaas is de situatie nu minder positief. Een paar weken geleden brak mijn moeder haar heup. Ze bleef haken achter de rollator van een medebewoner en daar lag ze. Na een ziekenhuisopname is ze weer terug in haar vertrouwde appartement in het verpleeghuis. Maar toch gaat het niet goed. Cognitief is ze enorm achteruit gegaan. Ze is onrustig en heeft de neiging te gaan lopen. Dat maakt haar situatie er niet veiliger op.

Alleen in een goed samenspel tussen ons, de familie, en verzorgenden kunnen we deze ingewikkelde periode overbruggen. Want zorgmedewerkers ‘kunnen en willen het dan ook niet langer alleen doen’, zegt ook Amstelring-bestuurslid Inge Borghuis in een blog op Zorgvisie. Mensen met een beschadigd brein vragen namelijk meer dan alleen medische zorg. Het gaat ook om individuele en trage aandacht. Juist daar ontbreekt het vaak aan.

Aandacht geven is geen aparte taak

Aandacht geven is iets dat meestal tussen de bedrijven door gebeurt, als er tijd voor is. Het is geen aparte taak voor zorgmedewerkers. Maar juist in dit soort situaties - na de onrust van een ziekenhuisopname en een delier - is die aandacht hard nodig en kan het niet anders dan dat zorgmedewerkers dit samen met familie geven.

Mijn ervaringen in de afgelopen weken zijn treffend. Ik heb de verzorgenden beter leren kennen en waarderen en we hebben soms letterlijk samen de zorg geleverd die nodig was. Dat is fijn om te doen, maar soms ook zwaar. Bijvoorbeeld als ik weer eens een nachtje in het verpleeghuis sliep, omdat we bang waren dat mijn moeder uit bed zou vallen.

Aanvaardbare risico’s

Een pasklare oplossing bestaat niet, al was het alleen maar omdat ieder mens anders is. Toch heb ik gemerkt dat praten helpt. Als je tegen zorgmedewerkers zegt dat je als familie de risico’s accepteert die een bepaalde mate van vrijheid met zich meebrengt, zie je de last van hun schouders vallen.

Samen afspreken welke risico’s aanvaardbaar zijn en de zorg zo veilig mogelijk maken, onder andere door de inzet van eHealth. Met familie en zorgmedewerkers bekijken wat we kunnen betekenen en hoe we elkaar kunnen aanvullen. In crisissituaties vaker aanwezig zijn en daarna weer normaliseren. Samen afspreken wat verantwoord is en wie wat doet.

Engelengeduld en trage aandacht

De zorgmedewerkers die ik meemaak in het verpleeghuis van mijn moeder - en in mijn werk bij Vilans - zetten zich voor 100% in en zijn zeer betrokken. Maar ze kunnen niet altijd de zorg bieden die misschien nodig is. Ook valt me hun ‘taakgerichtheid’ op. Opstaan, helpen bij douchen, naar toilet gaan en medicatie geven beheersen de dag. Dat is wat verzorgenden geacht worden om te doen, dat past bij hun taakopvatting is mijn indruk. Maar als mijn moeder onrustig is, kunnen ze nauwelijks tijd vrij maken om even bij haar te gaan zitten en haar gerust te stellen. Dat zit denk ik niet in het ‘takenpakket’.

Maar toen ze niet meer wilde eten en drinken, was er wel tijd om haar met engelengeduld eten te geven en minislokjes te laten drinken. Opeens had de aandacht een medische noodzaak gekregen, nu kon het wel. Nu was het legitiem en dan blijkt hoe belangrijk die aandacht is. Dankzij het engelengeduld en de trage aandacht van die zorgmedewerker, is mijn moeder weer rustig en eet en drinkt weer met kleine beetjes.

Meer welbevinden

Scoringsinstrument positieve gezondheid - IPHAls we de basis voor goede zorg zoeken in de 6 pijlers van Positieve gezondheid van Machteld Huber (zie afbeelding), dan kunnen we samen met de cliënt en de familie kijken welke pijler belangrijk is en welke extra aandacht nodig heeft. Zo kunnen we samen, op onderdelen die voor de cliënt belangrijk zijn, de positieve gezondheid vergroten. Bij mijn moeder had de pijler ‘lichaamsfuncties’ even alle aandacht waardoor er ook vooruitgang was op pijler sociaal maatschappelijk participeren (contacten) en mentaal welbevinden (emotionele toestand, rustig/onrustig zijn). Als familie hopen we dat daardoor ook haar kwaliteit van leven weer toeneemt. Helaas is dat op dit moment nog moeilijk waar te nemen. 

Verder lezen over Positieve gezondheid

 

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten