Omring aan de slag met positieve gezondheid

27 mei 2016

Hoe krijgen we positieve gezondheid in ons DNA? Welke instrumenten en welk gedrag passen daarbij? Acht zorgorganisaties gaan samen met Machteld Huber, arts en onderzoeker die positieve gezondheid op de kaart heeft gezet, en Vilans werken volgens de visie van dit nieuwe concept. Zorgenz sprak met een van de deelnemers aan dit traject, Jolanda Buwalda van zorgorganisatie Omring, Machteld Huber en Stannie Driessen van Vilans.

Waarom gaat Omring hiermee aan de slag? Jolanda Buwalda, lid van de raad van bestuur van Omring: 'Positieve gezondheid is de kapstok in onze strategie, het kompas waarmee we ons werk willen vormgeven. Niet omdat het een hype is, waar we wel door beïnvloed worden, maar omdat onze kernwaarden samenkomen in het fundament van positieve gezondheid. Persoonlijk zorg en aandacht, dat willen we voor onze cliënten voor elkaar krijgen. Vanuit die optiek willen we van betekenis zijn.' Volgens Buwalda doet het er niet toe van welk domein iemand is, de cure, care of welzijn. 'Daar gaan we het niet over hebben, wel over hoe we samen de inhoud van de zorg vorm geven.'

Positieve gezondheid

Hoe bevorder je veerkracht?

Machteld Huber van het Institute of Positive Health (IPH) legt uit hoe zij vanuit een nieuw concept van gezondheid kwam tot positieve gezondheid. 'We staan voor grote veranderingen in de zorg: minder ziekenhuizen, verschuiving van specialistische zorg naar geïntegreerde eerstelijns zorg en zorgverleners die meer bij mensen thuis komen. De grootste verandering is dat mensen meer voor zichzelf zorgen, ze houden zelf hun gezondheid op peil en kunnen met hun ziekte omgaan.' De klassieke definitie uit 1948 van gezondheid van de World Health Organization (WHO) volstaat niet meer. 'Mensen krijgen chronische ziekten en leven langer. Het gaat nu om vragen als: hoe bevorder je veerkracht? Kun je omgaan met wat het leven je aanbiedt?'

6 dimensies van gezondheid

Huber heeft kwalitatief en kwantitatief onderzoek onder zeven stakeholders in de zorg, onder wie artsen en patiënten, uitgevoerd. 'Patiënten zeggen: Gezondheid gaat over het hele leven. Het is een dogma in de zorg: we zetten de patiënt centraal. Dat betekent dus dat je de brede visie van de patiënt over gezondheid serieus moet nemen.' Huber heeft 6 dimensies van gezondheid geformuleerd:

  • Lichaamsfuncties
  • Mentale functies en -beleving
  • Spirituele dimensie
  • Kwaliteit van leven
  • Sociaal-maatschappelijke participatie
  • Dagelijks functioneren.

Cliënten zijn in staat daar een oordeel over te geven, samen met de zorgverlener. Die kan vragen wat de cliënt zou willen veranderen in plaats van zeggen dat een bepaalde score op een domein beter moet. Huber: 'Het werkt beter om aan te sluiten bij de motivatie en belangstelling van de cliënt. Je moet het zien als een middel tot, opdat iemand kan doen wat hij of zij belangrijk vindt.' aldus Huber. Zingeving is volgens haar de sterkste gezondmakende factor.

We moeten het wiel nog uitvinden

'We gaan niet opnieuw het wiel uitvinden, we moeten het wiel nog uitvinden,' stelt Stannie Driessen, programmaleider Advies & Implementatie bij Vilans. Aan de slag gaan met positieve gezondheid betekent een nieuwe manier van kijken naar werk en functioneren. 'Mijn moeder is dement en zit in een verpleeghuis. Ik heb haar de zes domeinen laten beoordelen, later nog een keer toen haar situatie was achteruit gegaan. Het bijzondere was dat mijn moeder zelf anders over haar situatie oordeelde. Ze zei: Ik bepaal nog steeds wanneer ik naar buiten ga.'

Het traject met de zorgorganisaties start met twee teams. De medewerkers krijgen een training in gespreksvoering gericht op positieve gezondheid en de cliënt en de familie worden toegerust om deze gesprekken te kunnen voeren. Er wordt veilig geleerd van fouten en van wat niet werkt. 'Het is niet allemaal nieuw, maar we gaan kijken hoe we bepaalde zaken kunnen integreren in wat er al is. Hoe sluit positieve gezondheid bijvoorbeeld aan bij OMAHA?'

Vooral leren door te doen

Bij Omring ligt er geen strak uitrolplan klaar. Het is vooral leren door te doen. Er zijn twee scan-bijeenkomsten geweest. Daaruit is onder meer gebleken dat de teams meer moeten samenwerken en dat er behoefte is aan meer contact tussen de medewerkers onderling. Er is behoefte aan eenheid van taal en plan en er moet aandacht zijn voor de rol van de huisarts bij het werken volgens positieve gezondheid. Of zoals iemand het formuleerde: 'We zijn nog te veel gericht op het handelen in plaats van op het zijn.'

Auteur: Corina de Feijter

Lees het volledige artikel op Zorgenz.nl

Verder lezen

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten