Eigen regie, juist bij dementie

18 januari 2016

Stannie Driessen, directeur Advies & Implementatie bij Vilans, constateert dat haar moeder, die dementie heeft en in een verpleeghuis woont, meer dan ooit hecht aan eigen regie. Hoe zorgen we ervoor dat de keuzes die we maken ook háár keuzes zijn? Lees het 4e verhaal uit de serie '8 artikelen over persoonsgerichte zorg in de huisartsenpraktijk’.

Stannie Driessen directeur Advies & Implementatie bij Vilans‘Mijn moeder wil met vakantie. Op zich niets bijzonders. Je boekt een reisje, je pakt je koffer, je brengt de sleutel bij de buren en je vertrekt. Helaas, zo eenvoudig werkt dat bij haar niet meer. Mijn moeder heeft dementie en woont nu ruim een jaar in een verpleeghuis. Dat betekent onherroepelijk dat ze een deel van haar eigen regie kwijtraakt. Maar hoe groot mag dat deel zijn? En hoe zorgen we ervoor dat de keuzes die we maken ook háár keuzes zijn? 

Persoonsgerichte zorg

Voor mij is de kern van persoonsgerichte zorg dat zorgverleners iemand niet alleen als patiënt maar als mens benaderen. Niet de ziekte staat voorop, maar het zo goed mogelijk blijven functioneren. In de zorg voor chronisch zieken is dat al geen gemakkelijke opgave. Nog moeilijker is dat bij mensen van wie ook de cognitieve vermogens afnemen. Dan hebben hulpverleners en familie nog meer de neiging om wensen in te vullen en problemen op te lossen. Ik zie dat ook bij mijn moeder gebeuren.

Eigen regie behouden

Zorgverleners praten al snel over haar in plaats van met haar. Mijn moeder wordt daar erg opstandig van. Ze hecht nog meer dan anders aan eigen regie, terwijl het steeds moeilijker wordt om dat te overzien. Ze is dan wel dementerend, dat betekent niet dat ze niet meer kan aangeven wat ze wenst en voelt. Ook ik maak me schuldig aan dit ‘invullen’. Ik zie immers bij mijn moeder gebeuren waar ik zelf het meest bang voor ben: verlies van controle, cognitieve achteruitgang en groeiende afhankelijkheid. ‘Het zal wel niet goed met haar gaan’, denk ik dan al snel.

Spinnenweb voor Positieve gezondheid

Spinnenweb positieve gezondheidMaar hoe weten we wat mijn moeder belangrijk vindt? Van haar zorgplan word ik niet veel wijzer. Dat beperkt zich vooral tot mededelingen als ‘mevrouw heeft niet geslapen vannacht’. Ik wil weten hoe ze zich écht voelt. Ik besluit het over een andere boeg te gooien. Samen met haar vul ik het ‘Spinnenweb voor Positieve gezondheid’ in. Dit model van Machteld Huber bestaat uit 6 pijlers en richt zich op mogelijkheden, dingen die de kwaliteit van leven bepalen. (Klik op de afbeelding voor een grote weergave van het spinnenweb.)

Hoge score

Tot mijn verbazing scoort mijn moeder veel hoger dan ik had verwacht. Er komt heel andere informatie uit dan in het zorgplan. Alsof het over twee verschillende mensen gaat. Geluk, emoties, van betekenis kunnen zijn voor de ander en lekker in je vel zitten, daar zou een zorgplan over moeten gaan. Niet over paracetamol of slecht slapen. En mijn moeder? Die gaat met vakantie, alsof er niets aan de hand is. Ze praat erover met anderen. Ze doet mee.

Lees het complete artikel Persoonsgerichte zorg, juist bij dementie (pdf). Dit artikel verscheen eerder in het blad Bijblijven, het nascholingstijdschrift voor huisartsen. Lees meer artikelen in de serie

Meer artikelen over persoonsgerichte zorg

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten