'Patiënt en mantelzorger niet los van elkaar zien'

Praktijkverpleegkundige ouderenzorg Joke Koers heeft veel contact met vaak zwaarbelaste mantelzorgers, bijvoorbeeld van mensen met dementie of Parkinson. Waarom vindt zij oog en oor voor mantelzorgers zo belangrijk?

‘We doen er alles aan om mantelzorgers vroeg in beeld te krijgen, zodat we ze kunnen helpen om de zorg thuis langer vol te houden zonder overbelast te raken. Mantelzorgers vragen vaak niet zelf om hulp, ze cijferen zichzelf weg. Soms melden ze zich bij de huisarts met hoofdpijn, nekpijn, te hoge bloeddruk, allerlei lichamelijk onverklaarbare klachten en vertellen tussen neus en lippen door over de mantelzorgsituatie thuis. De huisarts kan ze voor een consult naar mij doorverwijzen, waar ze vrijuit kunnen praten. Daardoor voelen ze zich gehoord, gaan beseffen dat hun eigen gezondheid ook belangrijk is.

Informatie van mantelzorgers

Maar ik zoek ook zelf contact met mantelzorgers. Voor goede zorg aan dementerende patiënten bijvoorbeeld is het erg belangrijk om informatie die de mantelzorger over de situatie kan geven te benutten. Ik leg uit aan mantelzorger en patiënt dat ik er niet ben om een opname in het verpleeghuis te regelen, maar juist om te zorgen dat het thuis goed blijft lopen. Dat stelt ze gerust, neemt de achterdocht weg.

Samen met de familie

Het helpt heel erg om als professional met de familie samen te zoeken naar passende oplossingen. Ik probeer altijd om een van de kinderen als contactpersoon in beeld te krijgen: “Vindt u het goed als ik uw dochter even bel?”. Kinderen kunnen hun ouders soms net dat benodigde zetje geven om meer hulp in te schakelen.’

Vragenlijst

In gesprekken met mantelzorgers maak ik regelmatig gebruik van de vragenlijst CSI (Caregiver Strain Index). Daarmee krijg ik goed inzicht in de ondersteuningsbehoefte van mantelzorgers en in hoe we hun eigen kracht kunnen versterken. Soms is dat alleen een luisterend oor, of informatie over (omgaan met) de ziekte, maar soms is er meer nodig, zoals de inzet van thuiszorg, een vrijwilliger, of dagbesteding.

Stapje voor stapje

Het is belangrijk om de inzet van extra ondersteuning stapje voor stapje te doen. Om eerst vertrouwen te winnen. Voor mantelzorgers van mensen met geheugenproblemen of beginnende dementie is thuiszorg soms gewenst, terwijl de patiënt dat niet wil. Ik probeer een ingang te zoeken, zorg op maat te bieden. Bijvoorbeeld door eerst eens een ergotherapeut mee te laten kijken. Afstemming is heel belangrijk, zodat zowel patiënt als mantelzorger zich er goed bij voelt.’

Breder kijken

‘Ik zie het als mijn taak om ervoor te zorgen dat ook andere zorgverleners breder kijken dan de patiënt alleen. Je kunt patiënt en mantelzorger niet los van elkaar zien. Een eerste stap kan zijn om de mantelzorg en de belasting die daarbij komt kijken bespreekbaar te maken. Als je als zorgverlener zelf geen tijd hebt om mantelzorgers te begeleiden, kun je er in ieder geval voor zorgen dat je weet waarheen je ze kunt doorverwijzen, zoals een organisatie voor mantelzorgondersteuning.

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten