Blog: Integrale zorg in Singapore

Integrated care is ook in Singapore een hot issue. Hoe kom je tot een samenhangend palet van zorg en diensten dat echt past bij de behoeften van mensen? Dezelfde vraag als in ons land. Ook dezelfde oplossingen? Vilans-directeur Innovatie & Onderzoek Mirella Minkman was te gast in Singapore, lees haar blog.

Blog integrale zorg in Singapore'Een week lang ben ik op uitnodiging van The National University of Singapore te gast in Singapore om kennis te delen over integrale zorg. In een vol programma verzorg ik lezingen en workshops bij zorgorganisaties, het Ministry of Health, de universiteit, School for Public Health en organisaties zoals de Tsao Foundation en the Agency for Integrated Care.

Toekomstgericht

Over de eigen grenzen heen kijken is interessant. Singapore heeft best wat gelijkenissen met ons land. Het is welvarend, leergierig en toekomstgericht. Er is zelfs een ministerie van ontwikkeling. Trots laat men zien op een grote maquette wat er in het nu nog 5 miljoen inwoners tellende land gerealiseerd gaat worden.

Verschillen en overeenkomsten

Het zorglandschap toont verschillen en overeenkomsten. Ziekenhuizen hebben dikwijls zowel publieke als private zones. Er zijn redelijk veel private ziekenhuizen, ook voor de expats en het internationaal ‘zorgtoerisme’. Net als bij ons heerst er een solidariteitsprincipe: er wordt voor iedereen gezorgd. Iedereen kan ook ergens wonen, ook al is het in een van de ‘public’ huizen die vaak torenhoog zijn. Singaporezen worden oud: ze staan op de derde plek van de wereld met een gemiddelde leeftijd van 83,1 jaar, vergelijk Nederland: 81,9. Ook zij krijgen de komende jaren te maken met een flinke vergrijzingsgolf, in combinatie met nog veel minder jeugd dan wij.

Weinig vertrouwen in de huisarts 

Singapore heeft dus een flinke uitdaging. Niet alleen qua vergrijzing. Ondanks de aanwezigheid van voorzieningen ontbreekt vaak de samenhang. Wat lastig is, is dat er weinig vertrouwen is in de general practitioner en veel in de medisch specialist in het ziekenhuis. Iedereen kan rechtstreeks naar het ziekenhuis, er is geen ‘gatekeeper’ zoals bij ons. De toekomstplannen hebben dan ook een dubbele moraal: meer bouw van acute zorgvoorzieningen (want het aantal ouderen stijgt immers) en tegelijkertijd het besef dat dit niet de juiste plek is voor veel mensen.

Drie niveaus van integrale zorg

Integrale zorg in SingaporeGedurende mijn week in Singapore deel ik diverse verhalen. De kern is steeds: hoe geïntegreerde zorg vooral in de community voor elkaar krijgen bij een veranderende bevolking? Het begint bij weten wat mensen eigenlijk willen. Zorg dichtbij, gezien worden als ‘totale’ mens, thuis sterven. En wat dat betekent voor de 3 niveaus die mijns inziens wezenlijk zijn voor integrale zorg. Op micro niveau, in de dialoog tussen cliënt en professionals, gaat het vooral om de integraliteit van het zien en handelen. Soms noemt men dat persoonsgericht (wat mij betreft ook oké) maar wezenlijk vind ik dat er gevolgen zijn voor het inrichten en organiseren. Dat kan heel klein beginnen.

Persoonsgerichte zorg?

Een mooi voorbeeld zien we - Bert Vrijhoef als gastheer verbonden aan de universiteit van Singapore en ik - als we op bezoek zijn bij de directie en leiding van een lokaal, als vernieuwend geïntroduceerd verpleeghuis. We hebben een interessant gesprek over persoonsgerichte zorg in het verpleeghuis, het meer investeren in social care, het inrichten van teams in de community, intensiveren van home care en case management.

Kloof tussen visie en realiteit

De denkrichting over hoe we goed omgaan met de vele ouderen in onze samenleving is dezelfde als in Nederland. Vervolgens mogen we een kijkje nemen in het huis. Tijdens de rondleiding voel ik de kloof tussen de visie en realiteit. De aanblik van cliënten die allen dezelfde kleding dragen, in dezelfde stoelen zitten, dezelfde activiteiten doen (of niets doen): het raakt me. De betrokkenheid en inzet van het personeel is groot, maar de persoonsgerichtheid kan ik niet ontdekken.

Tweede niveau: samenwerking in de regio

Later die dag houd ik een lezing in een ziekenhuis. Mijn slides, die onze reductie van aantal ziekenhuizen, bedden en ligduren laten zien, intrigeren een betrokken board of directors. Nee, wij hebben ook geen toename van verpleeghuisopnames. ‘Thuis’ is het credo en dat kan alleen met het inrichten van samenwerking (het tweede niveau) in de regio.

Focus op curatieve sector

We discussiëren over de toepasbaarheid van de Nederlandse interventies zoals (sociale) wijkteams, het inrichten van samenwerkingsverbanden en transmurale zorgbruggen. Het speelveld is anders. De Nederlandse oplossingen lijken conceptueel toepasbaar. Maar de investering aldaar zit niet in de langdurende zorg. De grootste ontwikkeling zit in de curatieve sector, ook wat technologie betreft. De rondleiding in het ziekenhuis laat zien dat is nagedacht over lean, slimme werkprocessen en integratie van digitale dossiers. In de apotheek zie ik een stukje vernuft. Een indrukwekkende robotarm midden in een verdeelstation sorteert de medicijnen en zet de bestellingen voor het personeel klaar. Dat scheelt inderdaad veel arbeidstijd.

Zorg in de buurt

Aan het eind van een indrukwekkende week met meer dan 10 lezingen heb ik een ontmoeting met 5 directeuren van het ministerie van gezondheid (MOH). We wisselen actuele thematieken uit en reflecteren op integrale zorg. Er is veel interesse voor support van implementatie van beleid en voor care in the community. Ook in Singapore wil men een beleid dat gericht is op langer thuis, een shift towards the community. Maar men ervaart dat implementatie tijd kost. Tijd die er - gezien de snelle vergrijzing - eigenlijk niet is.

Grootschalige programma’s als middel

Implementatie gaat inderdaad niet vanzelf. Met interesse nemen ze kennis van de grootschalige programma’s in ons land die - naast veranderde wet- en regelgeving - al jaren ingezet worden als een ‘policy measure’ om het veld te faciliteren, vaak in opdracht van het ministerie van VWS.

Derde niveau: incentives

Tijdens mijn presentatie toon ik hoe we proberen kennis vast te houden en beschikbaar te maken, bijvoorbeeld via kennispleinen. Dat brengt me op het derde niveau van de generieke context of ‘het systeem’, dat van belang is voor integrale zorg. Op dit niveau is het relevant om beleid meer te doordenken: welk (on)gewenst gedrag roept dit op en is dat gedrag gericht op samenwerking, integraliteit en een streven naar kwaliteit, of juist niet? Ik benadruk het belang van (financiële) incentives die gedrag oproepen dat integraliteit en samenwerking bevordert. Niets zo menselijk als gedrag!

Integrale zorg: een internationaal issue

‘So what do you think, where should we put the money in the next years?’, vragen de directeuren van het MOH me ten slotte. Ik denk even na. In mijn gedachten zie ik de afwachtende, in rolstoel zittende verpleeghuiscliënten weer voor me, in hun kleurloze, voor iedereen gelijke pyjama’s. Dan, in een flits, de geavanceerde robotarm. ‘If I may suggest, please put the money where the people are. And where they want to be. And where they want to die. This is simple but at the same time complex: at home.

In supportive environments, with home and social care and more attention for palliative care.’ Instemmend geknik, wellicht mede uit beleefdheid. Zou ik iets hebben kunnen bijdragen? Het lijkt positief: ze willen meer horen en zien. De allerlaatste vraag is wanneer de beste tijd is om naar Nederland te komen? (Yes, our winters are cold!) Ze zijn uiteraard van harte welkom! Want we zijn er nog lang niet. Integrale zorg is een internationaal issue. De uitdaging is nog groot genoeg.'

Lees ook Kennisdeling integrale zorg met Baltische landen

Meer informatie over integrale zorg

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten