De dag goed doorkomen met beperkte gezondheidsvaardigheden

Mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden willen wel aan hun gezondheid werken, maar weten vaak niet hoe, blogt gezondheidswetenschapper Evianne Wijenberg.

‘Het is wat het is,’ zegt Merian, als ze me vertelt over haar dagelijks leven met een chronische depressie. ‘Elk weekend proberen we met de kinderen naar de camping te gaan, maar soms heb ik niet de moed om de spullen bij elkaar te zoeken.’ Merian slikt trouw haar medicijnen, maar denkt verder geen invloed te kunnen uitoefenen op haar ziekte. Aan het eind van ons gesprek verzucht ze: ‘Wist ik maar wat ik zelf zou kunnen doen. Want het is wel mijn grootste wens ooit van de medicijnen af te komen.’

Beperkte gezondheidsvaardigheden

Merian is één van de vele mensen die moeite heeft met het vinden, begrijpen en toepassen van informatie over gezondheid en ziekte. Als je moeite hebt met lezen, rekenen en schrijven, valt het niet mee om vat te krijgen op de wereld om je heen. Zeker als je ook nog een chronische aandoening hebt, zoals Merian. De gezondheidsvaardigheden van deze patiëntengroep zijn beperkt en dat maakt hen kwetsbaar. Hun netwerk is vaak klein en ze willen andere mensen niet teveel lastig vallen.

Een paar feiten over gezondheidsvaardigheden

Wist je dat:

  • Van elke 10 Nederlanders er 1 laaggeletterd is?
  • 25 % van de mensen die naar de huisartspraktijk komt, beperkt gezondheidsvaardig is?
  • De helft van alle Nederlanders moeite heeft om zelf de regie te voeren over gezondheid, ziekte en zorg?
  • Samen beslissen heel effectief is bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden?

De dag doorkomen

In de zorg praten we veel over zelfmanagement en eigen regie. Maar hoe pakt dat uit voor deze mensen? Uit de gesprekken die we hielden met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden, kwam naar voren dat ze wel willen werken aan hun gezondheid, maar niet goed weten hoe. Ze zijn al blij als ze de dag goed doorkomen.

Zelfmanagement en beperkte gezondheidsvaardigheden

Wat kunnen zorgverleners doen om mensen als Merian te helpen? Waar begin je en hoe bouw je het op? Met die vragen ging Vilans aan de slag. We hielden interviews met patiënten en gingen in gesprek met zorgverleners en experts. Het resultaat is de methodiek ‘Zelfmanagement en beperkte gezondheidsvaardigheden’. Een leidraad voor eerstelijns zorgverleners die zelfmanagementondersteuning voor deze patiëntengroep gedegen willen organiseren. De methodiek is beschreven in een handreiking met veel achtergrondinformatie, praktische hulpmiddelen en een teamplan. 

Patiënt en zorgverlener dichter bij elkaar

Tijdens het ontwikkelen van de methodiek viel me op dat zorgverleners en patiënten eigenlijk hetzelfde willen. De patiënt wil meer zelf doen en de zorgverlener wil hem hierbij helpen. Beiden weten alleen niet goed waar te beginnen. Ik hoop dat de methodiek beide partijen dichter bij elkaar brengt. Dat hebben we echt iets bereikt.’

Download de methodiek ‘Zelfmanagement en beperkte gezondheidsvaardigheden’

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten