Visuele middelen inzetten bij laaggeletterden

Hoe ondersteun je mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden? ‘Ik gebruik filmpjes en plaatjes om te laten zien wat ik bedoel,’ vertelt praktijkondersteuner Miranda Takken. ‘Alleen praten werkt niet.’

Miranda Takken is praktijkondersteuner in gezondheidscentrum Lombok in Utrecht. In het centrum komen relatief veel patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden: eerste generatie allochtone mensen en laagopgeleide autochtonen. ‘Als er een taalprobleem is, zorg ik dat één van onze allochtone zorgconsulenten erbij is. Zij zijn drie keer in de maand een dagdeel beschikbaar voor Turkse en Marokkaanse patiënten. Dat werkt goed. De allochtone zorgconsulenten zijn meer dan een tolk, ze kennen de culturele en religieuze achtergrond van mensen.’

Filmpjes medicijngebruik

Binnen het gezondheidscentrum voert Miranda Takken het longspreekuur uit voor mensen met COPD of astma. Ze geeft informatie over de aandoening, helpt bij de toepassing van medicijnen, houdt zicht op het verloop van de ziekte en geeft advies over een passende leefstijl. ‘Ik maak veel gebruik van filmpjes van het Astma Fonds. Daarin wordt in het Turks en Marokkaans uitleg gegeven over de ziekte en het medicijngebruik. ‘Die filmpjes werken heel goed, mensen begrijpen veel beter wat er aan de hand is. Alleen maar praten werkt gewoon niet. Ik gebruik de beelden zelfs bij de tweede en derde generatie, als aanvulling op ons gesprek.’

Eenvoudige beelden

Aan patiënten met hart- en vaatziekten laat Miranda Takken eenvoudige plaatjes zien die duidelijk maken wat er aan de hand is. ‘Die plaatjes zoek ik via google. Je kunt met heel eenvoudige beelden goed laten zien hoe iets in elkaar zit. Ik maak ook gebruik van metaforen. Bij mannen gebruik ik bijvoorbeeld een auto. Die gaat pas rijden als je er brandstof in gooit. De eerste generatie allochtonen is vaak niet gewend om te ontbijten. Aan de hand van die auto leg ik uit dat het belangrijk is om met een ontbijt de dag te beginnen.’

Luisteren en kijken

Ze adviseert collega’s om bij patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden goed in te schatten wat iemand mist: kennis, vaardigheden, begrip van de Nederlandse taal. ‘Dat kan alleen als je luistert en kijkt naar degene die voor je zit. Ik probeer ook steeds eerst te achterhalen wat iemand al weet en vervolgens daar bij aan te sluiten. Dat is een hele uitdaging maar tegelijk ook het allerleukste van dit werk.’

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten