Diabetes reguleren door zelfmeting

Diabetespatiënt Ronald Fokkink verzamelt 24 uur per dag data over zijn ziekte. Door data-analyse en leefstijlinterventies kan hij zijn ziekte beter reguleren en is zijn medicijnverbruik verminderd. Zijn zorgvraag is door het monitoren veranderd. Vilans ging hierover in gesprek met Ronald en huisarts Bart van Pinxteren.

 

Diabetespatiënt en huisartsTwaalf jaar geleden kreeg Ronald Fokkink (50) diabetes. Een uitzonderlijke vorm: type LADA (Latent Auto-immune Diabetes in Adults). Vanaf het begin had hij een aversie tegen insuline spuiten. Het gaf hem een patiëntgevoel. In etappes paste Ronald zijn leven op de ziekte aan: meer bewegen, zijn eetmomenten spreiden, minder koolhydraten eten en stoppen met roken. Het lukte hem de insulinedosis omlaag te brengen en over te stappen op tabletten.

Glucosemonitoring

Vier jaar geleden kreeg Ronald zijn waarden niet meer op orde. De hoeveelheid insuline die hij nodig had, liep snel op. Het ziekenhuis wees Ronald op de mogelijkheid om een continue glucose monitoring systeem uit te proberen. De kosten: 2.500 euro per jaar, vergoedt de verzekering in principe niet. Alleen aan patiënten die voldoen aan specifieke criteria, zoals zwangerschap.

Het systeem bestaat uit een sensor die op het lichaam aangebracht wordt, een zender en een informatieschermpje. Hierop is voortdurend te zien wat de glucosewaarde is, en of de waarde stijgt of daalt. Ook is een grafiek van de afgelopen uren zichtbaar ten opzichte van twee lijnen: een boven- en een ondergrens. Er gaat een alarm af als de waarden een grens overschrijden.

Vuistregels

Voeding, beweging en medicatie hebben invloed op de glucosewaarde. Dagelijks voert Ronald handmatig in wat hij eet en wanneer, hoeveel hij beweegt en hoeveel insuline hij spuit. Periodiek leest hij de informatie uit en analyseert de verbanden. Op basis daarvan stelt hij de vuistregels bij die hij hanteert voor zijn dagelijks leven.

‘Ik weet bijvoorbeeld hoeveel mijn glucose stijgt door mijn avondeten,' vertelt Ronald. 'Vervolgens ga ik wandelen om de glucose weer te laten dalen tot de juiste waarde. Ik kies voor beweging om mijn glucose te reguleren in plaats van insuline. Door het monitoren heb ik mijn glucosespiegel verlaagd, varieert deze minder en gebruik ik minder insuline. De kwaliteit van mijn leven is verbeterd. Ik voel me beter en mentaal is het ook minder zwaar.’

Lifestyle-deskundige

Naast de positieve resultaten, levert het systeem ook nieuwe vragen op. Ronald: ‘Ik zou bijvoorbeeld willen weten wat effectieve vormen van beweging zijn als alternatief voor wandelen. En wat dit betekent voor mijn voeding en medicatie.’

Zijn ervaring is echter dat zorgverleners algemene leefstijladviezen geven, zoals verstandig eten en regelmatig bewegen. Ronald: ‘De focus ligt nog teveel op medicijnen en standaardcontroles. Terwijl ik behoefte heb aan een lifestyle-deskundige met kennis van voeding en beweging in relatie tot diabetes. Zo iemand heb ik nog niet gevonden.’

Quantified Self

Huisarts Bart van Pinxteren is lid van het Nictiz-platform ‘Patiënt en eHealth’. Een werkgroep van dit platform heeft een white paper voor zorgverleners gepubliceerd, waarin handvatten staan voor het omgaan met patiënten die hun eigen gegevens verzamelen.

Bart: ‘Patiënten die hun eigen data verzamelen zijn een nieuw fenomeen. Veel zorgverleners hebben hier nog geen antwoord op. Het belangrijkste in mijn ogen is: goed luisteren naar de patiënt en niet direct in oplossingen schieten. Waar heeft de patiënt behoefte aan? De bijdrage van de huisarts gaat meer richting coaching en wordt minder medisch inhoudelijk van aard.’

Multidisciplinair overleg

Is een multidisciplinair overleg met een fysiotherapeut en een diëtist wenselijk? Bart: ‘Jawel, maar dan digitaal. Ik geloof in één coördinerende zorgverlener die via een digitaal platform de betrokken zorgverleners bij elkaar brengt en de samenwerking afstemt.’

Ronald: ‘Mijn grote wens is dat er een diabetespoli komt waar ik met mijn vragen terecht kan. Zolang er geen medische complicaties zijn, volstaat één aanspreekpunt: de lifestyle-deskundige met kennis van voeding, beweging en diabetes. Contact zou digitaal kunnen, waardoor misschien minder controles nodig zijn.’

Hoogwaardige kennis

Heeft deze aanpak de toekomst en gaat dit kosten besparen? Bart: ‘Op termijn verwacht ik dat er applicaties beschikbaar gaan komen voor grotere groepen diabetespatiënten. Dit zou kunnen leiden tot beter ingestelde diabetespatiënten en minder complicaties. Dat komt de kosten in de zorg ten goede. Straks heeft een deel van de patiënten alleen nog hoogwaardige kennisinput nodig.’

Aan het ontwikkelen van die kennis wil Ronald graag een bijdrage leveren. Ronald: ‘Het liefst zou ik in een gespecialiseerd groepje van zorgverleners en patiënten verder experimenteren. Het zou mooi zijn als daar een universiteit bij aanhaakt.’  

Verder lezen

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten