7 signalen voor niet-aangeboren hersenletsel (NAH)

Hoe herken je als eerstelijns zorgverlener of wijkprofessional niet-aangeboren hersenletsel? Deze 7 signalen en situaties duiden op NAH.

1. Melding ongeluk of ziekte als moment waarop alles anders werd

7 signalen voor nahHulpverleners komen soms bij  mensen thuis, waar terloops wordt genoemd dat ‘sinds het ongeluk, alles anders is geworden’. Dit moment markeert een zogenoemde ‘breuk in de levenslijn’. Voor die tijd verliep het leven op een bepaalde manier. Na het ongeluk of de ziekte kwamen er veranderingen in capaciteiten en gedrag, die allerlei gevolgen hadden voor het privé- en arbeidsleven. Wees ook alert op deze signalen bij kinderen. Ook onder kinderen komt NAH voor, bijvoorbeeld door letsel dat zij oplopen door een ongeval (vallen, verkeer).

2. Vastlopen in bekende situaties

Een bekend signaal is een herhalend patroon van vastlopen in bekende, of juist nieuwe situaties. Studie, werk of het organiseren van de eigen administratie vormen opeens een probleem. Sommige getroffenen kunnen de gevolgen van financiële beslissingen of hun administratie niet meer overzien en komen daardoor in de problemen.

3. Geen inzicht in eigen grenzen, geen reële verwachtingen

Het (h)erkennen en bewaken van eigen grenzen en inzicht in eigen verwachtingen en reële mogelijkheden, of juist het gebrek daaraan, kunnen signalen zijn van niet-aangeboren hersenletsel. Uitingen van weerstand, onbegrip of gebrek aan inlevingsvermogen kunnen in verband worden gebracht met NAH.

4. Iets niet meer kunnen wat vroeger wel kon

Situaties waarin de getroffene herhaaldelijk onvoldoende in staat lijkt zijn leven te organiseren, kunnen verband hebben met NAH. Het langdurig (on)bewust negeren, ontkennen of vermijden van het uitvoeren van taken kunnen signalen zijn van overbelasting van de persoon met NAH. Het onvoldoende of het niet kunnen dragen van verantwoordelijkheden ten opzicht van zichzelf, het gezin, of het uitvoeren van betaald werk, kunnen de getroffene overkomen. Gevoelens van schaamte kunnen een belemmerende rol spelen bij de aanvaarding van overbelasting.

5. Veranderingen in de zintuigen

Horen, zien, ruiken, voelen: alle functies worden door de hersenen geregisseerd. NAH gaat vaak gepaard met veranderingen in zintuigelijke waarnemingen.

6. Passief, ongeïnteresseerd, gemakzuchtig, depressief

Door de omgeving kunnen gedragingen ten onterechte worden vertaald als uitingen van passiviteit, desinteresse, gemakzucht of depressie. Depressie en NAH kunnen hand in hand gaan. Een depressie kan juist ontstaan, of sterk beïnvloed worden door (de gevolgen van) NAH.

tabel nah problemen

7. Overbelaste omgeving

Karakterveranderingen, extreme vermoeidheid en veranderende capaciteiten kunnen grote gevolgen hebben voor de relaties van mensen met NAH. De partner en kinderen kunnen steeds meer overbelast raken. De prikkels in huis kunnen bij een getroffene boosheid of zelfs geweld oproepen. Huiselijk geweld kan vele oorzaken hebben. Soms is het een schreeuw om hulp. De onmacht om met het letsel om te gaan, kan zich uiten in frustratie.

Het kan voorkomen dat ruzies uit de hand lopen. Kindermishandeling of verwaarlozing kan voortkomen uit pedagogisch onvermogen bij de ouder(s), maar kan ook te maken hebben met het hersenletsel, gedragsverandering, structurele overbelasting en overprikkeling. De eerste prioriteit ligt natuurlijk bij de bescherming van de kinderen. Tegelijkertijd is het belangrijk om alert te zijn op signalen die duiden op NAH.

Meer informatie over niet-aangeboren hersenletsel


Voor wie: Eerstelijns zorgverleners, wijkgerichte professionals 
Aantal pagina’s / duur: 1 pagina
Ontwikkeld door: Hogeschool Windesheim Flevoland
Kosten: Gratis

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten