Caroline Baan: 'Proeftuinen maken kleine stapjes vooruit'

21 oktober 2015

De negen proeftuinen populatiemanagement leggen hun eigen accenten in hun programma’s en interventies. De samenwerking is verbeterd maar kan nog altijd beter. Dit concludeert Caroline Baan, hoofd Kwaliteit van Zorg en Gezondheidseconomie van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) op basis van de in juli verschenen derde rapportage van de Landelijke Monitor Populatiemanagement (LMP) over de proeftuinen.

LMP - Deel 3 Samen werken aan duurzame zorg (pdf)

Landelijke monitor

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) volgt in opdracht van het ministerie van VWS de proeftuinen populatiemanagement. Er zijn tot nu toe twee rapporten verschenen. Een eerste beschrijving van de proeftuinen (pdf) en een beschrijving van het plan van aanpak (pdf) van de monitor. Voor de derde publicatie heeft het RIVM alle stuurgroepleden van de proeftuinen geïnterviewd over hun ervaringen. Daarnaast zijn de populaties in de regio’s in kaart gebracht aan de hand van indicatoren voor gezondheid, ervaren kwaliteit van zorg en zorgkosten.

Toewerken naar regionale samenwerking

De proeftuinen zijn regionale samenwerkingsverbanden van aanbieders van zorg en welzijn, zorgverzekeraars, patiëntvertegenwoordiging en andere partners. De partijen zijn nog druk bezig met bedenken wat ze gezamenlijk in de regio willen bereiken, het opstellen van plannen en het inrichten van projecten. Caroline Baan: 'Ze hebben elkaar sinds de start van de proeftuin beter leren kennen en de bereidheid om te gaan samenwerken is er.'

Farmaceutische zorg

Een aantal interventies heeft al iets bereikt. Carline Baan: 'Denk bijvoorbeeld aan projecten gericht op het doelmatig voorschrijven van medicatie. Het gaat hierbij om interventies die snel resultaat opleveren en leiden tot kostenbesparing. Het hele traject is een kwestie van lange adem. Het zijn grote trajecten en de actoren zetten kleine stapjes vooruit.'

Substitutie van zorg

De geïnterviewde stuurgroepleden van de proeftuinen geven aan dat de onderlinge samenwerking is verbeterd. Caroline Baan: 'Bij samenwerking over de lijnen heen, wordt het spannend. Dat blijkt uit de interviews. Je moet een open debat voeren over de vraag hoe je bij de ziekenhuizen de pijn opvangt als de eerste lijn taken gaat overnemen, zeggen de stuurgroepleden.' Lees meer over substitutie van zorg

Governance van netwerkorganisaties

Baan constateert dat de proeftuinen zoeken naar hoe ze het beste vorm kunnen geven aan het besturen van de proeftuin, aan governance. 'Het zijn allemaal netwerkorganisaties. Bij de ene proeftuin zijn meer actoren betrokken dan bij de andere. Het is zoeken naar welke juridische inrichting moet worden gekozen. Dat verschilt per proeftuin. Deze zoektocht gaat gepaard met trial en error.'

Proeftuinen hebben eigen accenten

De scope van de proeftuinen en de bijbehorende programma’s is breed. Alle proeftuinen leggen eigen accenten. In de proeftuin Rijnkoepel werken ze aan een gezamenlijke data-infrastructuur. Daarmee kunnen ze de resultaten van de interventies in hun proeftuin straks inzichtelijk maken. In Zeeuws-Vlaanderen en Hardenberg ligt de nadruk op vitaliteit en het betrekken van de burger bij de proeftuin. Lees meer over positieve gezondheid in Zeeuws-Vlaanderen

Nog veel onduidelijkheid over shared savings

Alle proeftuinen zouden meer bewegingsruimte willen, bijvoorbeeld op het gebied van shared savings. Dat is een vorm van uitkomstenbekostiging waarbij kostenbesparingen worden verdeeld onder de betrokken partijen. Er is nog veel onduidelijkheid op dit vlak. Mogen deze shared savings worden gedeeld of worden ingezet om nieuwe projecten in gang te zetten? Kun je ze gebruiken voor de langere termijn?

Triple aim verschilt per proeftuin

Doel van de initiatieven is de gezondheid van de populatie en de kwaliteit van de zorg verbeteren en de kosten van de zorg te beheersen. Dit staat bekend als triple aim. Tijdens het congres dat het Jan van Es Instituut onlangs heeft gehouden over triple aim heeft Baan laten zien hoe de uitgangspunten van triple aim verschillen per proeftuin. Zo zijn de populaties in krimpregio’s als Zuid-Limburg en Zeeuws-Vlaanderen relatief ongezonder.

Transparantie in de zorg

Een presentatie op het Triple Aim-congres over het Duitse Kinzigtal, liet zien dat geïntegreerde zorg effectief kan zijn, met verbeterde gezondheidsuitkomsten voor de populatie en kostenbesparing voor aangesloten partners. In Nederland zijn we nog niet zover. Caroline Baan: 'Dat komt wellicht omdat ze in Duitsland beschikken over transparante gegevens, waardoor iedereen elkaar goed verstaat. Bij ons kan de transparantie nog beter.'

Gemeenten doen steeds meer mee

Caroline Baan merkt dat er veel interesse bestaat voor de proeftuinen. 'We moeten bedenken dat ze tijd kosten. Populatiemanagement is eigenlijk een transitie van de zorg en ons zorgstelsel. Inmiddels doen in zes van de negen proeftuinen de gemeenten mee in de stuurgroep. Ze hebben door de decentralisatie een andere rol en brengen in de proeftuinen een andere dynamiek met zich mee.'

Download de Landelijke Monitor Proeftuinen Rapport 3 (pdf)

Bron: Zorgenz.nl

kennispleinchronischezorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten